Nowy Kościół (niem. Neukirch) – historyczne podróże

Dawna pastorówka, obecnie kaplica kościoła Ewangelicko-Augsburskiego

Zapraszam na cykl podróży do miejscowości i miejsc, które w swojej historii zapisały się jako miejsca mające wpływ na rozwój protestantyzmu.

Nowy Kościół (niem. Neukirch) – wieś w gminie Świerzawa, powiat złotoryjski, województwo dolnośląskie.

Jadąc samochodem drogą między Jelenią Górą, a Złotoryją przejeżdżamy przez wieś o nazwie Nowy Kościół. Na pierwsze spojrzenie miejscowość nie robi większego wrażenia. Jednak wrażenia są często mylące.  Jest to jedna z nielicznych miejscowości na Śląsku, która miała wpływ na rozwój reformacji w całym regionie Śląska.

Pierwsze wzmianki o miejscowości w dokumentach pochodzą z 1228 r. pod nazwą Nova ecclesia, a od  XIV w. w dokumentach stosowano nazwę Neukirch. Miejscowość do 1312 r. należała do księcia jaworskiego, i tegoż roku nabył ją ród von Zedlitzów.

Dawny kościół ewangelicki.

Dawny kościół ewangelicki

W 1319 r. wzniesiono zamek. Obecnie zachowały się tylko ślady jego istnienia w postaci pozostałości parku, fos i bramy z pierwszej połowy XIX w. Jeszcze po zakończeniu II wojny światowej istniał okazały neogotycki pałac (zbudowany na miejscu starego zamku), który nie został zagospodarowany, uległ zniszczeniu po wojnie, a w końcu został rozebrany. Ten stary zamek był miejscem, w którego murach w 1518 r. wygłoszono pierwsze w historii Śląska kazanie reformacyjne. Zostało ono wygłoszone przez ucznia Marcina Lutra, Melchiora Hoffmana.

Rodzina von Zedlitzów przyjęła  naukę Lutra i pan zamku stał się jej gorliwym propagatorem  na terenie Śląska, tak że po pewnym czasie miejscowość była centrum rozwoju luteranizmu (reformacji). Tutaj też powstała pierwsza szkoła dla pastorów. Jedną z najcenniejszych pamiątek ocalałych z pałacu jest obraz „Kazanie Lutra” z 1580 r. znajdujący się obecnie w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu.

We wsi można obejrzeć piękny kościół luterański (obecnie katolicki) wybudowany w latach 1749-1754 oraz jego wieżę z 1853 r. W murach kościoła oraz  otaczającym go murze,  znajdują się  fragmenty nagrobków i epitafiów z XVII-XIX w. Obok kościoła znajduje się dawna pastorówka, obecnie kaplica kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Ponadto we wsi można zobaczyć:

  • ruiny romańskiego kościoła wzmiankowanego w 1228 r. (od lat 20 XIX w. nie jest użytkowany),
  • dąb szypułkowy o obwodzie 570 cm przy ul. Kolejowej,
  • krater wulkaniczny Jeziorna, malowniczy przełom rzeki Kaczawy.

W 1895 wybudowano linię kolejową ze Świerzawy do Złotoryi.

Okolice Nowego Kościoła słyną z największych i najbogatszych złóż agatów w Sudetach oraz złóż rud miedzi, którą wydobywano w głębinowej kopalni „Nowy Kościół” w latach 1955-1968.

Jeśli będziesz w okolicy, odwiedź tę wyjątkową miejscowość…

szukajacBoga

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>